Beş Maddelik Paket Yönetime İletilecek

Kısa adı BAKA olan Batı Akdeniz Kalkınma Ajansı, ‘Isparta’da Tarım Sektörünün Sorunları ve Çözüm Önerileri Çalıştayı’ düzenledi.  Daha önce aynı çalıştay Ajansa bağlı olan Antalya’da 6 Eylül 2010 tarihinde düzenlenmişti. İkinci çalıştay Ajansın merkezi olan Isparta’da düzenlendi.

            SDÜ Ziraat Fakültesi Hafız İbrahim Demiralay Amfi salonunda yapılan çalıştaya; Vali Ali Haydar Öner başta olmak üzere, Belediye Başkanı Yusuf Ziya Günaydın, BAKA Genel Sekreteri Tuncay Engin, TKDK Koordinatörü Ramazan Çelebi, Ziraat Odası Başkanı Bayram Kutlu, Akademisyenler ve sektör temsilcileri katıldı.

             Bitkisel Üretim, Hayvansal Üretim, Tarıma Dayalı Sanayi ve Gıda, Su Ürünleri, Tarımsal Örgütlenme ve Pazarlama şeklinde 5 ana başlık altında yapılan çalıştay öncesinde protokol konuşmaları yapıldı.

            Saygı Duruşu ve İstiklal Marşı’nın okunmasının ardından ilk konuşmayı Tarım İl Müdür Yardımcısı Tamer Gökdoğan yaptı. “BAKA Ajansımız, Isparta tarımının çok değerli paydaşlarını bir araya getirerek, Isparta’da tardım sektörünün sorunlarını tespit etmek, çözüm yolları geliştirmek, ileriye yönelik stratejiler, politikalar ve uygulamalar konusunda çalışmalar yapmak amacıyla bugün burada bizleri buluşturmuştur.

            Tarım teşkilatı olarak ilimiz tarımında daha ileri noktalara taşımak için tarımımızı, her türlü finans kaynağı ile proje desteklerimiz sürekli devam etmektedir. BAKA Ajansımız vasıtasıyla ilimiz tarımında elde edilecek tarımsal gelişim noktasında çok değerli kazanımlar sağlanacağını ümit ediyoruz. Kurum olarak bu çalışmalar içerisinde her zaman aktif rol alacağımızı belirtmek istiyoruz. BAKA Ajansının ilimiz tarımına yapacağı katkı ve kazanımlar için şimdiden şükranlarımızı arz ediyoruz” dedi.

            BAKA Genel Sekreteri Tuncay Engin; “Bu çalıştayda 5 ana başlıkta konuları ele alacağız ve buradan alacağımız sonuçlar bizim yol haritamız olacak. Bu doğrultuda çözüm önerileri üretmeye çalışacağız. Kalkınma Ajansları, kalkınmayı yerelden başlatmak amacıyla kuruldu. Dünyanın bütün gelişmiş ülkelerinde bu model uygulanmakta. Bu Çalıştayda 100 kişiden oluşan Kalkınma Kurulu içerisinde bulunan arkadaşlarımız var. Bu arkadaşlarımızın önemli katkılar yapacağı inancıyla çalıştayın hayırlı olmasını diliyorum” dedi.

            Belediye Başkanı Yusuf Ziya Günaydın: “Isparta’mızda bilindiği gibi Batı Akdeniz Kalkınma Ajansı (BAKA) kurulmuştur. Ajansımızın, böyle güzel bir arayışa girmeleri, Isparta’mıza tarım konusunda bir yön verme inancı ile Isparta’da tarım sektöründe sorunların çözümleri ve önerileri konusunda bir çalıştay düzenlemenin çok anlamlı olduğunu düşünüyorum.

            Tarıma dayalı sanayi denilince, Isparta’mızda aroması yüksek kaliteli meyvelerimizin olduğunu biliyoruz. İşte bu güzelliği hem ortaya çıkarıp hem de bunun pazarlamaya döndürülmesi gerektiğine inanıyorum” dedi.

            Vali Ali Haydar Öner; “Batı Akdeniz Kalkınma Ajansı, bir yandan bölge içindeki kalkınmışlık dengesizliğini gidermek ve dengelenmeyi kalkınmışlıkta sağlamak amacıyla kurulurken, bir yandan da ilimiz tarım ve kırsal kalkınmayı destekleme ofislerinin kurulduğu ilk 20 merkezden biri olmuştur. Her iki kuruluşun da merkezinin Isparta olması, Isparta açısından avantajlar getirmektedir. Isparta ilimiz, bazı sektörler bakımından ileri durumdadır. Bu sektörlerin bir kısmı hizmet sektörüdür, bir kısmı da üretim sektörüdür. Tıpta, eğitimde ileri bir iliz, bunlar hizmet yanı ağır basan sektörlerdir. Ama eğitim sektörünün ileriliği zamanla vatandaşlarımız, öğrencilerimiz açısından elbette kazanıma dönüşecektir. Tıptaki ileriliğimiz sağlık turizmi açısından öne çıkmamız halinde gelire dönüşecektir. Buna karşın tarımda ileri konumda oluşumuz üretim bakımından kişi başına elde edilen gelir bakımından ilimizin kalkınma çabası ve hızı bakımından önem taşımaktadır.

            Diğer bazı sektörlerde de sorunlarımız var, eksikliklerimiz var, ama o alanlarda da gelişme trendimizi sürdürmekteyiz. Geçtiğimiz yıl 7’nci en yaşanabilir il iken, bir hedef koymuştuk; ilk iki yılda ilk 5’e, 4’üncü yılda ilk 4’e girme diye. Biraz daha hızlı gitmişiz anlaşılan, iki yılda ilk 3’e girmiş durumdayız. Ama ilk 3’e girmek, çok önemli olmakla birlikte, çok tehlikeli bir durumdur. İlk 3’te kalmayı başaramazsak, ilk 3’e girmemizin sevinci kısa bir süre sonra hüzne dönüşebilir. O bakımdan iyi çalışmamız lazım.

            İyi çalışmamız gereken alanlardan biri de tarımdır. Tarımda sulanabilir tarım arazilerinin henüz ¼’ini ancak sulayabilmekteyiz. 62 bin hektarlık bir alan sulanabiliyor. 248 bin hektarlık alanı sulayabilmemiz mümkün. 84 bin hektar alanı ekonomik olarak cazibeyle sulamamız mümkün. Cazibeyle sulanabilir alanları sulayamamak bir eksikliktir. Yani orada 22 bin hektarlık bir alan sulanabilirken biz oraları sulayamıyoruz.

             Dünyanın bütün ülkelerinde tarımda sübvansiyon uygulanır. Tarımsal üretim devlet tarafından desteklenir. Çiftçi, üretici devlet tarafından desteklenir. Ülkemizde de bu destekler uygulanmaktadır. Bu desteklerin arasına elektrik enerjisinin eklenmesi de Isparta bakımından fevkalade önemlidir. Vahşi sulama tekniklerinin israf olduğu ve topraktaki yapının bozulmasına neden olduğu da çok geç kalınmadan anlaşılmıştır. O bakımdan damlama sulama yöntemlerinin gelişmesi, birim alanda elde edilen ürünün miktarını da artıracaktır.

            “İklim güzel, toprak verimli, ancak dekar başına üretim düşük”

            Şu anda buğdayda dekar başına 300 kg’ın altında ürün elde ediyoruz. Halbuki 350 kg’nun üzerine çıkmamız lazım. İklim güzel, toprak verimli ancak birim dekarda üretilen buğday miktarı 350 kg’ın altında. Bu, üzerinde önemle durmamız gereken bir husus.

            Tarımsal işletme büyüklükleri bakımından da gerek tarımda, gerek hayvansal üretimde %5’in altında büyük işletmemiz var. Bu rakam çok düşük, çünkü küçük işletmeler, verimli işletmeler sayılmıyor.

            İstatistiklerde manda sayımız fevkalade az görünüyor. Manda sütü üretimimiz de yılda 42 ton görünüyor. Hâlbuki manda sütü üretiminde pazar açık, ama manda sütü üretiminde gerilemişiz.

Bir diğer konu da keçi sütü bakımından gerilemişiz, ormancılarla keçi sahiplerinin çatışması var. Makul çözümlerle keçi sütünü mevcut oranlardan aşağıya düşürmememiz lazım. Çünkü keçi sütünün nitelikleri çok farklı. Yöremiz, adı üzerinde ‘Teke Yöresi’ bu bir markadır. Bu markayı Isparta olarak kaybetmememiz lazım. Makul çözümlerle; keçi sütünü, keçi üretimini mevcut potansiyelden geriye düşürmememiz lazım. Saanen keçisi ile ilgili birtakım çalışmalar var, ancak kıl keçisi üretiminde de geri kalmamamız gerektiğini düşünüyorum.

            Tarımsal işletmelerin ve hayvansal üretim işletmelerinin %5’inden daha az büyük işletmemiz var. Bu işletmelerin, optimum büyüklüklerini artırmamız lazım. Miras yolu ile bölünen tarlalar, verimliliklerini de azaltıyorlar. Hâlbuki o işletmeleri büyütmemiz lazım. Karşılıklı güven ve güveni istismar etmeme anlayışı ile hareket etmek sureti ile tarımsal işletmelerimizi hayvansal üretim birimlerini büyütmemiz lazım.

            Isparta meyvecilikte çok iyi, ancak elma üretimi fazla. Elma türlerinin cinslerini de yeni bir tahlile tabi tutmamız lazım. Çıtır elmaya konu olabilen üretim çeşitleri, elma pazarlaması bakımından, gelir bakımından Isparta’ya önemli kazanımlar sağlayacaktır.

            “Hijyenik konusu çok önemli”

            Ayrıca Eğirdir Gölü çevresinde koruma alanlarında tarımda hatalı teknikler, hatalı ilaçlamalar, hatalı gübrelemeler, bir yandan çevre bakımından soruna yol açarken, bir yandan da uygun türlerin geliştirilmesini, çoğaltılmasını zorunlu kılıyor. Yanlış ilaçlama, gübreleme, Eğirdir Gölü’nün zehirlenmesine neden oluyor. Bu da su ürünleri bakımından kayıp demektir. Uzun vadede ciddi riskler taşıyan hususlardır. 12,5 milyon tonluk süt üretiminin, 10 milyon tondan fazlası hala Türkiye’de hijyenik değil, ya da Avrupa standartlarına uygun değil. O bakımdan tarıma dayalı sanayide gıda bakımından konuşacağımız çok şey var.

            Isparta’nın ve ülkenin geleceğine katkılar sağlayacak şekilde konuşmalar yapılmalı. Tanrının cömert davrandığı toprakların iyi değerlendirilmesi, artı değer yaratmak suretiyle tarıma dayalı sanayiyi ve oradan da artan gelirleri yeni teknolojilere dayalı diğer sanayi alanlarının artırılması büyük önem taşıyor” dedi.